A

ADA: Çevresi kamuya ait cadde, sokak, yol, kanal, ark, dere, göl, deniz gibi dogal ve yapay sinirlarla, kadastro çalisma alani siniri ile veya Devlet Demir Yollari arazisi ile çevrili parseller topluluguna kadastro adasi denir.

AKIT: Taraflarin karsilikli beyanlarin alindigi resmi senet tanzimine tabi islemine denir.

ALTYAPI: Su, elektrik, kanalizasyon, yol gibi tesislerin tümüne verilen ad.

ANAHTAR TESLIM: Bir yapinin tüm gereç ve isçiliginin yüklenici tarafindan karsilanip, bütünüyle bitirilmis olarak mal sahibine teslim edilmesini öngören sözlesme sekli.

ANTRE: Bir binanin veya apartman dairesinin ilk girilen bölümü, giris.

AKAR: Kiraya verilerek gelir saglayan mülk.

ALTYAPI: Mesken, is veya diger amaçli kullanilan bina ve bölgeleri destekleyen kanalizasyon, yol, elektrik, su, gaz, telekomünikasyon ve aritimdan olusan yapi bütünüdür.
ARSA:  Belediye ve mücavir alan sinirlari veya köy yerlesik alanlarinda yapilan planlarla iskân (yapilasma) sahasi olarak ayrilmis yerlerde bulunan arazi parçalarina arsa denir.

AYNI HAKLAR:  Kisilerin esya üzerinde dogrudan dogruya hâkimiyetini saglayan ve bu nedenle herkese karsi ileri sürülebilen haklardir.

ARAZI: Sinirlari yeterli vasitalarla belirlenmis, yatay ve düsey sinirlari bulunan zemin parçasidir.

B

BAGIMSIZ BÖLÜM: Bir yapinin Kat Mülkiyeti Yasasi hükümlerine göre bagimsiz mülkiyete konu olan bölümlerden her biri.

BAHÇEKENT: Saglik ve konfor kosullarina uygun bir yasam saglamak amaciyla tasarlanmis, tarima ayrilmis bir toprak parçasiyla çevrili uydu kent.

BALKON: Bir binanin üst katlarindan disariya dogru çikmis, önü ve yanlari korkulukla çevrili yer.

BEYAN: Üçüncü kisileri aydinlatmak, bilgilendirmek ve özellikle uyarmak amaciyla tapu kütügündeki özel sütununa islenen tasinmazin hukuki durum ve akibetini gösteren belirtmelerdir.

BANLIYÖ: Büyük bir kentin yakin çevresinde bulunan yerlesim birimi.

C

CEBRI ICRA: Yerine getirilmeyen veya ödenmeyen bir borcun icra müdürlügü araciligi ile tahsili.

CEBRI SATIS: Üzerinde haciz veya ipotek kaydi bulunan borçluya ait tasinmaz malin borcu tahsil amaciyla icra müdürlügü veya alacakli kamu idaresi kanaliyla satilarak, ihale alicisi adina tescili islemidir.

CEPHE: Bir binanin yüzlerinden her biri, özellikle ön yüz.

CINS TASHIHI: Tapu kütügünde kayitli bir tasinmazi niteliginin degistirerek, bir baska nitelikteki tapu kütügünde tescil edilmesine denir.

CINS DEGISIKLIGI: Bir tasinmazin cinsinin yapisiz iken yapili veya yapili iken yapisiz hale, bag, bahçe ve benzeri iken arsa ve arazi, arsa ve arazi veya yapili iken bag, bahçe ve benzeri duruma dönüstürmek için paftasinda ve tapu sicilinde yapilan islemdir.

D

DAIRE: Yapilarda ayni çati altinda birden fazla yapilan bölümlerden her birine denir.

DEVRE MÜLK: Belirli devrelerde kisilerce kullanilarak belirli zaman içinde diger halk sahiplerine devredilen mekâna denir.

DÖNÜM: Eni ve boyu kirkar arsin olan eski bir yer ölçüsü, yaklasik 1000 m2.

DUBLEKS: Iki katli, ikinci katina içten merdivenle çikilan konut.

E

EKSPERTIZ: Bir arsaya veya yapiya belli ölçütlere göre deger biçme isi.

EMLAK: Mülk ve maldan olusan emlak kelimesi ev, arsa, bag, bahçe, tarla ve arazi gibi tasinmayan mallarin orta adina denir.

EMLAK BEYANI: Sahis, kurum ve kuruslarca sahibi olduklarini ispatlayarak bulunduklari bölgedeki bagli olduklari belediyelere makbuz karsiligi verilen belgeye denir.

EMSAL: Bir yapi veya konutun satis ya da kira bedelinin, benzerleriyle karsilastirilmasidir.


F

FERAG: Sahiplik hakkini baskasina devredip iliski kesme; bu is için tapuda yapilan resmi islem. 
FRANSIZ BALKONU: Dösemeye degin inen ve kapi gibi açilan, önü korkuluklu pencere.

FERAGAT: Bir haktan bedelli veya bedelsiz vazgeçme.

G

GABARI: Yapilacak bir binanin belediyece öngörülen azami yüksekligi.

GAYRIMENKUL: Arazi, arsa, bagimsiz bölüm gibi bir yerden bir yere tasinamayan, yerinde sabit duran seylerdir. Bu nedenle tasinmaz mal da denmektedir.

GECEKONDU: Hazine arazileri üzerinde izinsiz ve yetkisizce çok kisa sürede yapilan derme çatma kaçak yapilara denir.

GIYDIRME CEPHE: Çok katli bir yapida, dösemelerin önünden geçerek devam eden, bunlara veya kolonlara asilan, tasiyici olamayan, çogu camli dis duvar.

GÖTÜRÜ: Bir yapi isinin bastan kararlastirilan sabit bir tutar karsiliginda bir yükleniciye yaptirilmasi ilkesine dayanan sözlesme türü.


H

HACIZ: Ihtilafli islerden dogan pürüzün çözümü için konulan serhe denir.

HARITA: Cografya olgularinin dagilimini bir plan üzerinde gösteren ölçekli çizimdir.

HACIZ: Bir alacagin ödenmesi için borçlunun parasina, ayligina veya malina icra dairesi tarafindan el konulmasi.

HISSELI TAPU: Birden fazla kisinin sahip oldugu belgeye denir.

HISSE: Bir tasinmaz malin tam mülkiyetinin bir kismina karsilik gelen paydir. Müsterek ve istirak halinde mülkiyette maliklerden her biri tasinmaz malin bir miktar hissesine sahiptir.

HISSE TEVHIDI: Bir tasinmaz malda hissesi olan bir kimsenin ayni tasinmaz üzerinde yeni bir hisse iktisap etmesi halinde önceki hisseyle sonra alinan hissenin birlestirilerek tapu kütügüne tescil edilmesi demektir.

I

IFRAZ: Tapu kütügünde kayitli bir tasinmazin birden fazla parsel haline getirilmesidir.

IMAR AFFI: Kaçak yapilarin ya da imar kurallarina uygun yapilara kaçak eklenmis bölümlerin aklanmasi.

IPOTEK: Alacaktan kalan kismi için konan serhe denir.

IRTIFAK HAKKI: Iki emlaktan digerine geçis hakki tesisine denir.

IFRAZ: Tapu kütügünde kayitli bir tasinmazin birden fazla parsel haline getirilmesidir.

INTIFA HAKKI: Emlakin iradindan faydalanma hakkina denir.

IPOTEK: Temin edilen bir kredi veya dogmasi muhtemel bir borca güvence olarak bir gayrimenkul gösterilmesi halinde borç miktari kadar alacagin, varsa faizi ile beraber tasinmazin tapu kütügünün ilgili sütununa tescili islemidir.

ILAM: Mahkeme karari demektir.

ISTIRAKIN FESHI: Miras veya diger sebeplerle olusan istirak halinde mülkiyetin sona erdirilerek, hissedarlik (müsterek mülkiyet) esasina geçilmesi islemidir.

K

KADASTRO: Her çesit arazi ve mülklerin, alanini, sinirlarini ve degerlerini belirtip plana baglama isi.

KAT IRTIFAKI: Bir arsa üzerinde ileride kat mülkiyetine konu olmak üzere yapilacak ve yapilmakta olan bir veya birden çok yapinin bagimsiz bölümleri için, o arsanin maliki veya ortak malikleri tarafindan, Kat, Mülkiyeti Konunu' na göre kurulan irtifak hakkidir.

KÂGIR: Betonarme, ahsap veya kerpiç olmayan demektir.

KAT KARSILIGI ANLASMASI: Taraflar arasinda sekil, biçim adet (yüzde ) karsiligi bedel ödemeksizin Tapu Sicil Müdürlügü'nce senet altina temlik seklidir.

KOORDINELI ÇAP: Kadastro pafta üzerinde ilgili parselin koordinatlarinin bulundugu vesikaya denir.

KAT MALIKI: Kat mülkiyeti hakkina sahip özel ya da tüzel kisi.

KAT MÜLKIYETI: Bir ya da daha çok kisinin, bir yapinin belirli bir bölümüne sahip olabilmesi.

KÜTÜK: Arazi, bagimsiz bölüm, müstakil ve daimi irtifaklar ile bunlarin üzerinde kurulabilen haklarin yazildigi büyük boy defterlere kütük denir.

KROKI: Bir bölgenin veya parselin üzerindeki yapi ve tesisleri de gösterecek sekilde bir altliga yaklasik biçimde çizimi.

L

LEBIDERYA: Kesintisiz deniz manzarali daire.

LÜKS: Bir dairenin en temel ögeler disinda, konfora yönelik daha fazla detaylarla donatilmis olmasi.

M

MAHZURLU: Herhangi bir islem veya uygulamaya elverisli olmayan.

MENKUL: Bir yerden baska bir yere tasinabilen, tasinir.

MERKEZI ISITMA: Bir binanin çesitli bölümlerinin, bir merkezden borularla sevk edilen sicak su veya buharla, ya da kanallarla sevk edilen sicak hava ile isitilma sistemi.

MERKEZI YERDE: Bina ya da konutun, bulundugu semt veya kentin merkezi sayilan bölümüne; çarsi, pazar ve ulasim araçlarina yakin olmasi.

MÖBLELI: Içinde esyasi bulunan daire.

MUHDESAT: Bir arazi üzerinde arazi sahibinden bir baskasina ait bulunan yapi veya agaç demektir.

MÜSTAKIL TAPU: Tek konut için verilen tapu.

N

NAZIM PLANI: Bir kentin haritalari üzerine çizilen ve arazi parçalarinin kullanis biçimleri ile baslica bölge tiplerini belirten, yani kentin gelecekte alacagi biçimi gösteren plan.

NIZAM: Binalarin yan yana siralanis düzeni; ayrik nizamda aralarinda toprak parçasi vardir; bitisik nizamda duvarlari ortaktir.

NEV'I: Türü, cinsi, vasfi. Tapu kütüklerinde bulunan nev’i hanesine tasinmazin bir vakifla iliskisinin olup olmadigi yazilmaktadir.

O

ORMAN KADASTROSU: Devlet ormanlarinin, kamu tüzel kisiliklerine ait ormanlarin, özel ormanlarin ve bu ormanlarin içinde ve bitisiginde bulunan her çesit tasinmaz mallarin ormanlarla müsterek sinirlarinin tayin ve tespit edilerek haritaya baglanmasi islemidir.

ORTAK YERLER: Kat irtifaki veya kat mülkiyeti kurulmus binalarda bagimsiz bölümler disinda kalip, korunma ve ortaklasa kullanma veya faydalanmaya yarayan yerlere ortak yerler denir.

OTOMASYON: Tapu ve kadastro bilgilerinin bilgisayar ortamina aktarilmasi suretiyle hizmetlerin tümünün bilgisayar yardimiyla vatandaslara sunulmasidir.

Ö

ÖLÇEK: Bir harita veya çizimde görülen uzunluklarla bunlarin imledigi gerçek uzunluklar arasindaki oran.

ÖN BAHÇE DERINLIGI: Binanin ön yüzünden kendi parselinin ön sinirina kadar olan en yakin dik uzaklik.

ÖN CEPHE: Yapinin yola bakan yüzü.

P

PAFTA: 1. Üzerine proje çizilen levha. 2. Büyük haritalari meydana getiren ayri parçalardan her biri.

PARSEL: Belli bir amaç için ayrilip sinirlanmis arazi parçasi, bir adanin parçalarindan her biri.

PLAN: Belli bir yerin bir ölçekte kusbakisi çizimidir.

R

RESTORASYON: Aslini bozmadan onarma.

RAKABE: Kuru mülkiyet, çiplak mülkiyet.

RESMI SENET: Tasinmaz mülkiyetinin veya mülkiyetten baska ayni haklarin kurulmasi ve devri için tapu sicil müdürlügünde görevli bir memur tarafindan düzenlenip, taraflar ve gerekiyorsa taniklar tarafindan imzalanan, müdürce imza ve mühür ile tasdik edilen resmi bir sözlesmedir.

S

SAHIBINDEN: Bir mülkün, arada herhangi bir araci olmadan, dogrudan dogruya sahibi tarafindan satisa veya kiraya sunulmasi.

SANDIK ODASI: Genellikle penceresi olmayan, evdeki fazla esyalarin konulabilecegi küçük oda.

SELAMLIK: Eskiden büyük konaklarda erkeklerin bulundugu ve erkek konuklarin alindigi bölüm.

SERVIS GIRISI: Büyük binalarda yan hizmetler için kullanilan ikinci derecedeki giris.

SIFIRDA: Yeni bitmis ev, daire; hiç kimse tarafindan kullanilmamis.

SOSYAL ALTYAPI: Saglikli bir çevre meydana getirmek amaciyla yapilmasi gereken egitim, saglik, kültürel ve yönetsel yapilar ile park, çocuk bahçeleri gibi yesil alanlara verilen genel ad.

STÜDYO: Ayni zamanda oturma, yatma ve yemek için kullanilan oda.

S

SALE: Isviçre çobanlarinin kulübelerine ya da dag evlerine verilen ad.

SIRVAN: Çati arasinda bulunan basik oda.

SAHSI HAKLAR: Kisilere esya üzerinde bir baskasinin ayni hakkina dayanarak, hâkimiyet imkâni saglayan bu nedenle sadece hukuki iliskinin muhatabina karsi ileri sürülebilen haklardir.

SERH: Gayrimenkul malikinin temlik hakkinin yasaklanmasi, kisitlanmasi veya kisisel haklarin kuvvetlendirilmesi amaciyla üçüncü kisileri uyarici mahiyette tapu kütügünün serhler sütununa yazilan hususlardir.

T

TAVANARASI: Çati ile son kat dösemesi arasinda kalan bosluk.

TEKNIK ALTYAPI: Elektrik, gaz, içme ve kullanma suyu, kanalizasyon, her tür ulastirma, haberlesme ve aritim gibi hizmetlerin saglanmasi için yapilan tesisler ile açik ve kapali otopark kullanislarina verilen ad.

TERAS: 1. Oturup hava almaya yarayan, düz ve çevresi açik yüksekçe yer, taraça. 2. Üstü gezinmeye elverisli düz dam.

TOPLU KONUT: Sosyal ve fiziksel altyapisiyla birlikte gerçeklestirilen çok sayida konut birimini anlatmakta kullanilan terim.

TAPU: Arazinin belirli bir parçasinin veya üzerine insa edilmis bagimsiz bölümün malikini gösteren, tapu sicil müdürlügünce verilmis, aksi kanitlanincaya kadar geçerli resmi bir belgedir

TEMELLÜK: Mülk edinme, mülk alma.

TEMLIK: Mülk olarak vermek, mülkiyeti bir bedel karsiliginda baska birine nakletmek.

TRAMPA: Bir malin baska bir malla degistirilmesidir. Degistirilecek mallar tasinir veya tasinmaz mal olabilir.

U

UYGULAMA IMAR PLANI: Tasdikli hali hazir haritalar üzerine varsa kadastral durumu islenmis olarak nazim imar plani esaslarina göre çizilen ve çesitli bölgelerin yapi adalarini, bunlarin yogunluk ve düzenini, yollari ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarina esas olacak uygulama etaplarini ve diger bilgileri ayrintilari ile gösteren plandir.

UYRUK: Tabiiyet, bir ülkenin vatandasi olmak.

V

VAKIF: Gerçek veya tüzel kisiler tarafindan yeterli mal veya haklari belirli ve sürekli bir amaca tahsis edilerek, mahkeme karariyla kurulan tüzel kisilige sahip mal topluluklarina vakif adi verilir.
 
VAKIF TAVIZ BEDELI: Vakif mallarin mülke dönüsümü tasarruf edene intikali için bir bedel öngörülmüs olup, bu bedele taviz bedeli denilmektedir.

VEFA HAKKI: Satanin, sattigi tasinmaz mali müsteriden geri satin alma hakkini sakli tutmasidir. Vefa hakki tapu kütügüne serh edilir.
 
VERASET BELGESI: Mirasin, mirasçilara intikali için tapu sicil müdürlügünce aranan, sulh hukuk mahkemesinden alinmis, vefat eden malikin mirasçilarinin kimler oldugunu gösteren, hasimsiz, aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belgedir.

Y

YALI: Düzlük ve açiklik su kiyisina yapilmis kösk.

YASAL MAL REJIMI: Edinilmis mallara katilma rejimidir.

YENI ARAZI OLUSUMU: Birikme, dolma, toprak kaymasi veya kamuya ait sularin yataginda ya da seviyesinde degisme gibi sebeplerle sahipsiz yerlerde yeniden olusan yararlanmaya elverisli arazidir.

YENILEME: Teknik sebeplerle yetersiz kalan, uygulama niteligini kaybeden veya eksikligi görülen tapulama veya kadastro paftalarinin yenilenmesi ile buna uygun olarak tapu sicilinde düzeltmeler yapilmasi islemidir.

YERLESIM YERI: Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturdugu yerdir. Ikametgah.

YETKI BELGESI: Tapu Kanununun 2. maddesi uyarinca tapu islemleri sirasinda tüzel kisilerden istenen ve tüzel kisinin gayrimenkul tasarruflarina izinli oldugunu ve temsilcisinin kimler oldugunu belirtir belgedir.

YEVMIYE: Tapu siciliyle ilgili olarak tapu sicil müdürlügünde yapilan her islem ile red edilen istemlerin tarih ve sira numarasina göre kaydedildigi deftere yevmiye defteri; bu defterden alinarak tapu kütügünde yapilan tescil veya terkinin yaninda belirtilen tarih ve numaraya da, yevmiye tarihi ve numarasi denir.

YIKMA RUHSATI: Bir yapiyi yikmak için ilgili belediyeden alinan izin; yikma izni.

YOLA TERK: Imar planlarinin uygulanisi sirasinda tasinmaz mal maliklerince bedelli veya bedelsiz olarak imar planina uygun biçimde tasinmazin tamaminin veya bir kisminin kamu yararina (yola, yesil alana, parka) terk edilmesi islemidir.
 
YÖNETIM PLANI: Kat mülkiyeti kurulmus apartman ve sitelerde bina veya sitenin nasil yönetilecegini, kat maliklerinin hak, borç ve sorumluluklarini düzenleyen ve tüm kat maliklerince imzali olan bir belgedir.

Z

ZABIT DEFTERI: Kadastrosu yapilmamis tasinmaz mallarin kaydedildigi ve üzerinde kurulacak haklarin takip edildigi defterdir.

ZAMANASIMI: Bir hakkin kazanilmasi veya kaybedilmesi için geçmesi gereken hukukça öngörülmüs süre anlamina gelir.

ZAYÎ: Bir belgenin kaybolmasi veya yok olmasidir. Tapu senedi veya ipotek belgesinin kayip edilmesi halinde, zayiinden yenisi çikartilabilir.

ZILYETLIK: Bir esya (mal) üzerinde zilyetlik iradesine dayanarak fiili hakimiyet kurma eylemine zilyetlik denir.

ZIRAI IPOTEK: Tarim kredi kooperatifleri ile T.C. Ziraat Bankasindan çiftçilerin talep ettigi kredilere karsilik teminat olarak tasinmaz malin gösterilmesi halinde tesis edilen ipotek islemidir.

ZORUNLU DEPREM SIGORTASI: Mesken, ev, bagimsiz bölüm nitelikli yerlerin, depreme karsi, yetkili sigorta sirketleri tarafindan sigortalanmasidir.